Posted by: Kerin Jellias | 24.07.06

Hội An – Tâm Hồn Việt Thế Kỷ XVI


Kerin.Jellias

Cũng không hẳn là do rảnh rỗi, cũng không hẳn là Jet đã đến với Hội An Cổ kính. Thực ra hôm rồi gặp mặt “một người bạn”. Trò chuyện qua lại thì thách thức nhau viết về Hội An, xem ai viết hay hơn. Nói cho “quạch tẹt” ra thì Jet chưa mò đến Hội An được lần nào xem nó có đẹp đến mức … “níu chân người lại” như quảng cáo không. Ừh thì “quảng cáo chỉ là quảng cáo”. Nhưng cũng xin một lần viết về Hội An, quê hương thứ … tư của Jet, nơi mà Jet biết là … mất gốc rồi (nếu không tính đến chuyện Jet và bà Nội vẫn còn nói chuyện bằng giọng Huế được, mà lẽ dĩ nhiên, Jet nói thì nghe không được tự nhiên bằng bà rồi !).

“Bản chất của cái Cổ là xưa cũ”. Không nhớ đã nghe câu này ở đâu rồi, riêng về Hội An thì Jet thấy đúng là Cổ thật, nhưng đôi lúc lại thấy không vừa ý tí tẹo nào ! Jet từng tâm sự với “một người bạn khác” nếu Jet có nhà ở Phố Cổ, Jet sẽ không bày biện bán hàng lưu niệm, hàng bản xứ cho khánh du lịch như mấy “bác” ở Phố Hội An. Nói nghe vô lý, nhưng nếu trường hợp có nhiều tiền kìa, Jet sẽ chỉ để nó là căn nhà Cổ bình thường, khách du lịch đương nhiên có thể ghé thăm, uống tách trà, để hiểu biết thêm về cái Cổ. Thử hỏi, làm sao cảm nhận được cái Cổ khi những căn nhà ở Phố bày bán toàn đồ lưu niệm … Có chăng là lẻ tẻ vài căn nhà Cổ thực sự, nhưng như vậy thì hiếm lắm, sao gọi là Phố Cổ được chứ !

Gọi điện thoại hỏi thăm bà Nội, sẵn tiện hỏi thêm vậy chứ khi đến với Hội An, điều gì là không nên bỏ qua nếu không muốn cảm thấy tiếc. Bà Nội thẳng thừng trả lời, cứ như đã chờ câu hỏi của thằng cháu này từ lâu lắm rồi : “Đã đến với Phố mà bỏ lỡ không được ăn món Cao Lầu và Mì Quảng thì phí cả … chuyến đi”. Một sự tài tình của người dân bản xứ với những thứ có sẵn: thịt heo, giá đỗ, bánh đa (bánh tráng đấy ạh) tạo nên cái hương vị tuyệt vời của Cao Lầu. Món mà bà Nội Jet bao nhiêu năm trời đằng đẵng xa quê vẫn không quên được. Riêng món Mì Quảng thì khá phổ biến, nhưng chắc chắn ai cũng hiểu, có thưởng thức Mì Quảng trên “đất của nó”, theo đúng cách chế biến truyền thống, sẽ cool đến thế nào ! (Có một chuyện khá vui, đó là khi bà Nội Jet nói về món Cao Lầu, Jet đã nghĩ là bà nói đùa, bởi Jet đang nghĩ đến Nhà Hàng Cao Lầu ở Tp Hồ Chí Minh, hihihi !)

Hội An rợp bóng cây, “khác lạ hoàn toàn” với Tp Hồ Chí Minh hay Thủ Đô Hà Nội. Nếu ở Tp Hồ Chí Minh là sự rộn ràng, huyên náo của chen chúc xe cộ và người, hàng quán xôn xao, Hà Nội cũng náo nhiệt nhưng im lặng trong cái Cổ kính là lạ, những Phố chằn chịt những ngõ – ngách, những căn nhà bé tí, chen chúc nhau. Hội An mang trong nó sự “khác lạ hoàn toàn”. Jet cảm nhận Hội An dù chưa bào giờ đặt chân lên vùng đất đáng yêu đó !

Phố Cổ ở Hội An được khách du lịch cả trong và ngoài nước biết đến như một địa danh du lịch hàng đầu. Trên Phố, từng hàng xe xích lô xếp ngay ngắn, chờ khách. Cũng dể hiểu bới các nhà chức trách ở Hội An khuyến khích người dân dùng xe xích lô đi lại, mặt khác cấm hoàn toàn chuyện cho xe hơi (car) chạy trên các tuyến đường chính. Một cách hiểu cho việc nói “ở Hội An, không khí trong lành và dễ … thở vô cùng”, không nhiều khói bụi, xe máy. Đó chính là hiệu quả việc thực hiện vấn đề môi trường mang tầm cỡ Liên Hiệp Quốc ở Phố !

Jet đọc được trong nhiều sách vở viết về Phố, và chợt như hình dung ra tất cả, như chính Jet đang quan sát Hội An trãi qua từng thời kỳ. Ai đó từng nói, “đến với Hội An và con người Hội An là bạn đang trực tiếp chạm vào cái hồn của thế kỷ XVI tại một trong những Phố được xem như là Cổ nhất ở Đông Nam Á”. Quả là không ngoa. Hội An – Cổ nhưng không mai một, không mờ nhạt.

Cách Đà Nẵng khoảng 20 dặm, đi từ Đà Nẵng đến Hội An mất khoảng 1 giờ.Vào thế kỷ XVI, Hội An đã trở thành cảng sông lớn nhất Việt Nam. Tàu bè của nhiều thương buôn từ nhiều nước đến với Hội An. Người phương Tây, người Nhật, người Hoa … Họ buôn từ đồ trang sức, vải vóc gấm lụa, đồ gốm đến cả … gia vị. Đến cuối thế kỷ XIX, nhiều cảng biển khác mọc lên ven biển gần đó, thuận lợi hơn, vậy là Hội An bị lãng quên. Tuy nhiên ta phải thầm cảm ơn điều này, bởi chính vì khi các hoạt động thương mại sa sút thì chuyện tôn tạo Phố là không có điều kiện, các kiến trúc Cổ do đó đến ngày nay vẫn còn nguyên vẹn. Hệ quả của việc này là đến nay, cùng với các công trình kiến trúc Cổ mang đậm nét của người Hoa – người Nhật, Hội An đã cởi bỏ chiếc áo thương mại chuyển hẳn sang nền kinh tế du lịch, và không ngừng phát triển.

Jet từng xem Hội An qua TV, từng nhìn thấy những tà áo tím “rất Huế”, nối nhau trên từng con Phố Cổ, dưới hàng cây rợp bóng, những ngôi nhà Cổ kính, màu thời gian phủ kín những rêu và rêu. Cái màu rất … Hội An. Những đêm trăng, những chiếc đèn lồng đỏ cam trông vui mắt và lung linh, những căn nhà thắp đèn lồng trên lầu, cả con Phố như khoát lên mình dải lựa óng ánh trong đêm trăng. Chỉ tận mắt chứng kiến một lần, ắt hẳn bạn sẽ bị ấn tượng mãi, khoảng thời gian nhẹ nhàn thanh thoát ấy sẽ khó rời xa tâm trí bạn. Đến với Hội An cùng những nét đẹp có 102 đấy. Tâm hồn có nặng trĩu cũng sẽ nhẹ vơi dần, con người sẽ thanh thản thả hồn cùng với những nét thanh tao mượt mà của Phố, hoà cùng linh hồn của thế kỷ XVI xa xưa.

Phố ở Hội An có nhiều căn nhà bày biện bàn ghế, lối kiến trúc chẳng khác gì một “tửu điếm” mà người thường vốn quen nhìn trong các phim kiếm hiệp, phim Cổ trang của Hongkong, thế nhưng thực chất Hội An chẳng liên quan gì đến phim ảnh. Một quy luật hình thành ở Hội An, đó là du khách đến với Phố Cổ sẽ phải đóng một khoảng phí, thường là 30.000VNĐ với khách trong nước và 5USD với du khách nước ngoài. Số tiền này được dùng vào việc trùng tu và tái tạo Phố, một kiểu “ăn cây nào rào cây ấy” đáng học hỏi !

Đừng mất công so sánh những căn nhà Cổ ở Hội An, bởi nhà cửa ở Phố Cổ Hội An rất độc đáo. Đa số các nhà đều hẹp về bề ngang, nhưng chiều dài thường rất sâu, đến gấp 10 bề ngang. Đáng buồn như Jet đã nói là phần lớn nhà Cổ kiêm luôn công việc của một cửa hàng bán đủ thứ đồ lưu niệm như : tranh, đồ gốm, đồ tre nứa, đũa, hàng thủ công mỷ nghệ, đến cả đèn lồng, đồ truyền thống … Hội An còn nổi tiếng với những con Phố có nhiều di tích kiến trúc Cổ.

Cách không xa lắm đường Nguyễn Thị Minh Khai là một ngôi nhà Cổ của dòng họ Trần mang tên Phùng Hưng. Tiếp chuyện với chị Tuyết Trân, một phụ nữ trẻ lịch thiệp mặc áo dài truyền thống tiếp khách du lịch và kể cho họ nghe về lịch sử của căn nhà : “Tại đây, gia đình chúng tôi đã sống qua nhiều thế hệ, từ năm 1870”. Ngôi nhà được xây dựng từ thế kỷ XVII này bất chấp nhiều đợt lũ lụt vẫn đứng vững cho đến ngày nay, trở thành một trong những địa điểm thu hút nhiều khách du lịch nhất ở Hội An. Lúc cao điểm tiếp đón gần 400 khách. Ngôi nhà cất khá đơn giản, nhưng ấn tượng với nhiều du khách có lẽ là chất gỗ bóng bẩy được trạm trổ rất tài tình và công phu, những chiếc đèn lồng. Đáng chú ý nữa là tầng trên ngôi nhà được dùng để tránh lũ …

Ngoài Chợ Lộ Thiên gần đường Trần Phú, Chợ Cá cạnh sông Thu Bồn … Không thể không kể đến Chùa Cầu. Một công trình kiến trúc nổi tiếng, từng được lên … tem trong nước. Theo truyền thuyết kể lại, khi người Nhật sang Việt Nam, họ tìm ra cái thân của một con Rồng. Đầu Rồng ở Ấn Độ, đuôi Rồng ở Nhật, và thân nó vắt ngang Việt Nam. Mỗi lần con Rồng này cựa mình ở nước ta, cái đuôi ở Nhật Bản sẽ vẫy và … động đất xảy ra. Do đó người nhật quyết định xây cầu chặt ngang thân con Rồng. Chùa Cầu có khai sinh từ đây. Khi người Nhật rút về nước, người Hoa ở đây tận dụng kiến trúc đẹp của Cầu để làm Chùa. Từ đó cái tên Chùa Cầu ra đời và trở nên nổi tiếng.

Bẵng đi tất cả, Hội An như một thiếu nữ, mang đầy đủ nét đẹp của con người và xứ sở. Như là nét đẹp rất riêng của Việt Nam. “Áo dài truyền thống của Việt Nam sẽ đẹp hơn rất nhiều khi được may ở đây”, do đó Hội An cũng nổi tiếng với nghề và các cửa hàng may áo dài bằng lụa tơ tằm tại địa phương. Không biết liệu may ở đây thì áo dài truyền thống đẹp hơn bao nhiêu, chứ Jet thì chắc chắn … không đời nào mặc !


Gửi chia sẻ của bạn!

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Categories

%d bloggers like this: